100

ani Mujiga de Sëlva

Dates mpurtantes dla Mujiga de Sëlva

1925

Fundazion

L vën metù su la Mujiga de Sëlva. D’autonn vëniel bele tenì l prim cunzert.

1926

Prim iede cun la troht

L prim iede cun la troht dla Cumpania di scizeri de Sëlva.

1963

Prim podium

Prim podium per tenì cunzerc sun la plaza de chemun.

1971

Prim iede nce mutans

Pra la Mujiga vëniel tëut su per l prim iede nce mutans. Na nuvità per Südtirol.

2000

Local nuef

Local nuef per la proves tla cësa dla scolina.

2021

Pavillon nuef

Pavillon nuef sun plaza de chemun.

2025

100 ani Mujiga de Sëlva

La Mujiga de Sëlva festejea i 100 ani dala fundazion.

Nosta storia

L’idea de mëter su na mujiga te Sëlva à abù i Destudafuech de Sëlva y plu avisa l sëurastant Anton Demetz de Plan y Bernhard Perathoner da Lech, magasinier dla lia. N scrijova l ann 1925. Na mujiga te nosc luech fossa danz stat vel’ de bel, dantaldut per abelì la festes de dlieja che a chësta maniera fossa deventedes mo plu beles. Ma co la nvië via? Vinzenz Delago d’Amadio ti ova scrit ai chemuns de Bulsan, de Maran, de Burnech y a cunescënc che l ova ora per l’Austria y tla Germania, per ti damandé n sustëni finanziel per cumpré strumënc y per mëter su na mujiga. Plucheauter se tratovel de jënt de Gherdëina che fova jita a sté oradecà. La ti à butà dassënn y l à abinà adum nce truep scioldi. Riesc an abinà n valgun jëuni che ne n’ova nia mé na gran pascion y l ntujiasm per la mujiga, ma che desmustrova nce de vester adatei a suné n strumënt. Josef Perathoner, Epo coche n ti dijova, fova l prim dirighënt dla Mujiga de Sëlva y do avëi fat truepa proes, al bele pudù dé la batuda pra l prim cunzert d’autonn dl ann 1925.

Mujiga de Sëlva
Mujiga de Sëlva

N Juebia dai Andli dl ann do an pona nce pudù abelì la pruzescion. I musicontri fova furnii cun l bel guant dla Cumpania di scizeri de Sëlva. Man man che l passova i ani deventova la Mujiga de Sëlva for majera, trueps fova i jëuni de nosc luech che ova na gran legrëza a pudëi suné n strumënt. A chësta maniera fovel de bujën de njinië strumënc y trohtes nueves. I ani passova aslune y n possa bën dì, che l ntujiasm fova grant. Ntan la Segonda viera mundiela ne n’iel nia stat saurì a tenì mpe la Mujiga. Sce n ie mpo mo stac boni iel dessegur nce stat per merit dla populazion de Sëlva, che à da for sustenì si Mujiga, dantaldut dal pont de ududa finanziel. Duc i zitadins dl luech se stimova dassënn si Mujiga y perchël judova duc ntëur ite ulache i pudova. L prim local dla proes fova te stua da Lech, ma n teniva nce proes jun Plan da Mauriz tla vedla cësa di Destudafuech y jala bar Flora, canche l fova massa frëit. Permò l ann 1959 à la Mujiga giapà n local basite tla scola elementera nueva per tenì la proes. L ann 1970 ala pudù jì ju tla cësa de cultura nueva y do che l ie unì fat su la scolina nueva, l ann 1977, iela trapineda tla sënta nueva, ulache la à al didancuei na sënta drët adateda.

Su per i ani sessanta y setanta dl secul passà iel stat n gran svilup tl ciamp dl turism y dantaldut te nosc luech. L fova drët che nce la Mujiga de Sëlva dajëssa si cuntribut, tenian cunzerc y tulan pert a defiledes che ti plajova dassënn ai patins. L ann 1970, sota la bachëta de Andrea Mussner da Costa y la presidënza de Toni Demetz de Plan (Lina), iel unì tëut su la prima mutans. Te degun’ autra mujiga de Südtirol ne n’oven mo fat n tel var. Al didancuei iel te duta la Mujighes de Südtirol mutans che sona nia mé vel’ strumënt, ma les fej nce pert dl cunsëi y les ie a cë dla mujighes coche presidëntes o dirighëntes. L ann 1979 an tëut su sun cassëta y sun plata na bela cumpëida de pec de mujiga che l dirighënt Andrea Mussner ova cris ora. Sun chësta prima registrazion possen nce audì vel’ pez scrit da musicontri dla Mujiga de Sëlva y plu avisa marces y meludies de Oswald Delago dl Scoiattolo y de Andrea Mussner da Costa. L tò su la prima cassëta, adum cun l pavillon de marueia che ie unì metù a despusizion dal Chemun de Sëlva l ann 1983, ie stat na gran sburdla tla storia de nosta Mujiga.

Mujiga de Sëlva
Mujiga de Sëlva

D’autonn dl ann 2007 an pona tëut su na CD nueva, for sota la bachëta de Andrea Mussner da Costa. L ann 1983 à la Mujiga de Sëlva giapà n bel pavillon per tenì si cunzerc. N ne n’à nia plu drë de desdì cunzerc canche l pluev, ajache l à na bela sosta. L ann 2019 à l Chemun de Sëlva tëut la dezijion de tré ju l pavillon per pudëi fé na gran garage dai auti. Te n segondo mumënt iel unì fat sëuravia n pavillon nuef. Chësc pavillon ie sentà ite suinsom dla plaza, dan la cësa de chemun de Sëlva. L pavillon à na bona acustica y l vën nce adurvà per d’autra manifestazions, chësc muessen auzé ora. Al didancuei ie l’atività de nosta Mujiga scialdi majera che n iede. L ne basta nia mé suné marces y vel’ pitla cumposizion cunesciuda, n muessa se dé ju de plu cun la mujiga per strumënc a fla, ti la vagan nce a suné vel’ pez de cumpositëures de al didancuei. Perchël iel de bujën de truepa proes y de na furmazion permanënta di musicontri, sce n uel tenì mesanmënter pea cun l bon livel arjont da gran pert dla Mujighes dl rest de Südtirol.

Web2net